Producten
1. Motoriek bij Peuters (Informatie bijeenkomst)
Bewegingservaringen zijn voor jonge kinderen belangrijk. Spelenderwijs oefenen zij hun motoriek. We bespreken in deze bijeenkomst wat belangrijk is in de motorische ontwikkeling: waar liggen aandachtspunten en hoe kun je het kind daarin ondersteunen.
Op deze bijeenkomst worden praktische handreikingen gegeven voor thuis, op de peuterspeelzaal of het kinderdagverblijf.
Na deze bijeenkomst is je inzicht in de motorische ontwikkeling van peuters vergroot. Je weet wat de invloed is van de motoriek op andere ontwikkelingsaspecten.
Tijdens de bijeenkomst gaan we in op de volgende punten:
- Wat is motoriek en hoe beïnvloedt motoriek andere ontwikkelingsaspecten
- Verschil tussen jongens en meisjes
- Grote motoriek
- Kleine motoriek
- Sensomotoriek
- Geschikte materialen
- Geschikte spellen en oefenvormen
Praktijksituaties en -voorbeelden verlevendigen de inhoud van de workshop.
Bettie van de Venn en Conny Reinders, Ambulant Begeleiders en docenten van ‘Hèt Schrijfcentrum’.
Deze bijeenkomst past prima op een ouderavond georganiseerd door peuterspeelzalen.
2. De klein motorische ontwikkelinge van het jonge kind (Cursus)
De motoriek speelt een grote rol in het leven van het jonge kind. Wil een kind de wereld om zich heen kunnen ontdekken, dan is het opdoen van bewegingservaring van belang. Problemen met name van de kleine motoriek zijn vaak niet duidelijk te zien. Steeds meer jonge kinderen krijgen problemen met de kleine motoriek. Als gevolg hiervan worden er eisen gesteld waaraan zij niet kunnen voldoen. Deze kinderen gaan situaties waarin die een beroep doen op motoriek vermijden. Juist voor deze kinderen geldt: “oefening baart kunst”. Schrijven/bewegen met plezier, zonder frustratie en (schrijf)kramp lijkt dan niet haalbaar.
In deze cursus krijg je informatie over de motorische ontwikkeling bij kinderen. Je leert hoe je motorische problemen bij kinderen in de groep kunt signaleren én hoe je hierop interventies in kunt zetten om de motorische ontwikkeling van het kind op de juiste wijze te ondersteunen.
De eerste avond start met een stukje theorie. Verder komen knippen, sensorische integratie (kort), pengreep, zit- en schrijfhouding en (aangepast) meubilair aan bod.
De tweede avond is er een korte rondleiding op de mytylschool, wordt de lateralisatiefase besproken en ga je zelf (ontdekkend) aan de slag met drie verschillende motoriekkoffers.
De laatste avond is een mix van theorie en praktijk. De nadruk ligt op kleuter- en schrijfmaterialen, (voorbereidende) schrijfoefeningen, liniëring en het verschil tussen blokschrift, KAPITALEN en verbonden schrift. Deze avond wordt voldoende tijd ingepland om zelf deze materialen te bekijken en uit te proberen. De groepsdiscussie voor de relatie tussen schrijven en lezen is altijd weer boeiend.
Mytylschool Ulingshof:
Ulingshofweg 24, 5915 PM Venlo.
Bettie van de Venn en Conny Reinders: Ambulant Begeleiders en docenten van ‘Hèt Schrijfcentrum’ en Anneke van Lier ergotherapeute van VieCuri.
Mochten niet alle cursisten geplaatst kunnen worden dan wordt de cursus in maart/april 2012 herhaald.
3. Lijntekenen (Workshop)
Een kind is van jongs af aan geboeid door het tekenen van lijnen.
Maar wat doen we er verder mee en wat komt er allemaal bij kijken? Dat maken we duidelijk door je te laten ervaren wat lijntekenen is.
Lijntekenen is het tekenen van vormen, met name de rechte en de kromme.
Bij lijntekenen staat het proces centraal. Daarbij zijn een aantal ontwikkelingsaspecten nauw verbonden met het schrijfproces.
In deze workshop ervaar je hoe je lijntekenen kunt inzetten als ondersteuning van de klein motorische ontwikkeling. Ontwikkelingsaspecten als symmetrie, lateralisatie en fantasie hebben een plaats in deze workshop.
Tijdens deze workshop gaan we samen met de deelnemers een eigen, direct te gebruiken praktijkboek maken met oefeningen ten behoeve van lijntekenen. We zullen een aantal tweedimensionale opdrachten koppelen aan het bewegen in de gymzaal.
Deze workshop is vooral praktisch gericht: zelf aan de slag gaan, zelf ervaren, zelf je boek lijntekenen maken. Aan de hand van een voorbeeldboek, op basis van instructie en middels interactie met de andere deelnemers, maak jij je eigen praktijkboek.
Ambulante Dienst, Roerdompstraat 3, 5912 BR Venlo.
Deze workshop sluit aan bij de cursus de klein motorische ontwikkeling van het jonge kind.
4. De schrijfles in groep 3-4-5 (Workshop)
Je vindt het belangrijk dat leerlingen met plezier het schrijven oefenen. Een belangrijk deel van de schooltijd zijn ze immers bezig met papier- en pentaken.
• Hoe organiseer je een goede
schrijfles?
• Wat is een goed potlood of pen voor
mijn leerling?
• Wat zijn de nieuwste ideeën over
een schrijfles?
Schijven is topsport en niet voor iedereen even gemakkelijk, we gaan er vaak aan voorbij hoe complex het schrijfproces is.
In deze workshop krijg je handvaten om de schrijfles zodanig in te richten dat je leerlingen leren schrijven met plezier en zonder frustratie komen tot een goed leesbaar handschrift.
In deze interactieve workshop wordt aandacht besteed aan: invulling van een goede schrijfles, ervaringsoefeningen, de drie P’s (positie, pengreep en papierligging/liniëring), schrijfmateriaal, en remediëring in groep 3, 4 en 5.
Je leert hoe je kinderen kunt laten ervaren hoe zij invloed kunnen hebben op wat jij ´proces- en productdoelen van schrijven’ noemt.
We maken onder andere gebruik van placemats, een schrijfklok, dobbelstenen, handige tips, alertheidoefeningen en de invloed van muziek.
Met name jongere kinderen vinden het moeilijk om op meerdere aspecten van het schrijfproces letten.
Talentencampus, Rijnbeekstraat 8, 5913 GB Venlo.
Deze workshop sluit aan bij de cursus de fijn motorische ontwikkeling van het jonge kind.
5. De schrijfles in groep 5-6-7-8 (Workshop)
Steeds meer leerlingen in de midden- en bovenbouw hebben een onleesbaar handschrift. Er lijkt minder aandacht te zijn voor het schoonschrijven en voor de motorische ontwikkeling van kinderen vanaf groep 5. Het temposchrijven wordt, ook buiten de schrijfles steeds belangrijker. Wanneer tegelijkertijd aandacht besteed moet worden aan de inhoud van de tekst en wanneer bovendien lettervormen niet geautomatiseerd zijn, wordt het probleem groot.
Een goede signalering, gevolgd door de juiste aanpak is dan van belang.
In deze workshop leer je schrijfproblemen te herkennen aan de hand van schrijfvoorwaarden en handschriftcriteria. We zetten schrijven in de midden- en bovenbouw in brede zin op de kaart.
Je krijgt een aanpak aangereikt waarin drie dimensies besproken worden: de leerling, de activiteit en de leerkracht.
We laten je ervaren wat er van kinderen gevraagd wordt ten aanzien van schrijven.
Tijdens de workshop gaan we in op de volgende punten:
• Zithouding, pengreep
• Geschikt schrijfmateriaal
• Signalering
• Aandachtspunten voor een goede
schrijfles
• Van schrijfles naar toepassend
schrijven bij andere vakken
• Tempo schrijven
• Ontwikkeling persoonlijk handschrift
Dinsdagmiddag 1 november 2011 of woensdagavond 2 november 2011.
6. Consultaties bij vragen rondom schrijven (Dienst)
Schrijven is een van de meest complexe vaardigheden die een kind moet leren. Het vraagt niet alleen veel van het kind, maar ook van de leerkracht of andere professionals die het kind hierin ondersteunen. Er zijn zoveel aspecten en facetten die het proces kunnen beïnvloeden dat je soms niet meer weet waar je het zoeken moet.
In de consultatie krijg je een praktisch en direct toepasbaar antwoord op vragen die betrekking hebben op schrijven en de schrijfontwikkeling.
Medewerkers van‘Hèt Schrijfcentrum’ helpen je graag daarbij. Daarbij kun je denken aan advies op gebied van:
• Schrijfmateriaal
• Het kiezen van de juist liniëring
• Schrijfhouding
• Het aanleren van de juiste pengreep
• Het aanleren van de juiste
zithouding
• (het instellen van) Meubilair
• Leerlingen die teveel spanning
opbouwen bij het schrijven
• Moeilijk leesbaar handschrift
• Aanvankelijk schrijven: het aanleren
van lettervormen
• Automatiseringsproblemen
• Linkshandigheid
Op de eigen locatie.
Kijk ook eens naar de andere producten van ‘Hèt Schrijfcentrum’ in deze gids. Met name ‘screening schrijfvaardigheden’, ‘screening algemeen motorische vaardigheden’ en ‘schrijftraining aan leerling(en)’ staan in relatie tot mogelijke consultatievragen.
7. Een schrijfmethode kiezen (Teambegeleiding)
Welke schrijfmethode past bij de uitgangspunten van onze school?
‘Hét Schrijfcentrum´ kan ondersteuning bieden in dit proces.
Aspecten die hierbij meespelen zijn:
• (te ontwikkelen) Visie op
schrijfonderwijs
• Ervaringen met huidige
schrijfmethode
• De te investeren tijd en omvang
van de periode om tot een keuze te
komen.
• Het budget voor de nieuwe methode
• Aanwezige kennis in het team.
Het schoolteam komt tot een keuze voor een schrijfmethode die past binnen hun visie op onderwijs. Indien gewenst kan de begeleiding doorgetrokken worden naar de implementatiefase.
Docenten van ´Hét Schrijfcentrum´ zijn op de hoogte van de inhoud, uitgangspunten, werkwijze van gangbare en in ontwikkeling zijnde schrijfmethoden. Samen met het team wordt een lijst van criteria aangelegd op basis waarvan een eerste selectie gemaakt kan worden.
‘Hét Schrijfcentrum’ kan informatieve materialen aanreiken.
Van enkele schrijfmethoden is ook inzagemateriaal beschikbaar.
Ook tijdens het invoertraject en de implementatiefase kunnen docenten van ‘Hét Schrijfcentrum’ het team ondersteunen en begeleiden.
Op de eigen locatie.
8. Teamvoorlichting met betrekking tot schrijven (Voorlichting)
Schrijven is een van de basisvakken in het primair onderwijs. Leerkrachten geven hier dagelijks invulling aan. De kracht van goed schrijfonderwijs is juist de eenheid en visie van het (deel)schoolteam.
Het (deel)team van de school heeft informatie ontvangen die praktisch van aard is en direct toepasbaar is in de dagelijkse onderwijspraktijk. Het antwoord is passend binnen de visie (in ontwikkeling) op gebied van schrijven.
Medewerkers vann‘Hèt Schrijfcentrum’ willen het team ondersteunen bij vragen die in relatie staan tot het schrijfonderwijs. Daarbij kun je denken aan advies op gebied van:
• Het opzetten, implementeren van
een ontwikkelings- en schrijflijn in de
school
• Start van het aanvankelijk schrijven
• Inrichten van een schrijfhoek
• Opbouw temposchrijven
• Advies m.b.t. het opzetten,
implementeren van een
ontwikkelings- en schrijflijn in de
school
• Verzorgen van een ouderavond ten
behoeve van de fijne motoriek of het
schrijven
• Randvoorwaarden t.b.v. het schrijven
als: de (zit) houding, papiertransport,
pengreep en schrijfmateriaal,
geschikte liniëring, doseren van druk
• Ontwikkelingsaspecten die belangrijk
zijn voor het leren schrijven op maat
zonder frustratie: de fijne motoriek,
de oog-handcoördinatie,
lateralisatie, ruimtelijke oriëntatie,
tastzin, ritmegevoel.
Op de eigen locatie.
Kijk ook eens naar de andere producten van ‘Hèt Schrijfcentrum’ in deze gids. Met name ‘een schrijfmethode kiezen’, ‘de schrijfles voor groep 3-4-5’, ‘de schrijfles voor groep 5-6-7-8’, ‘lijntekenen’ en ‘de fijn motorische ontwikkeling van het jonge kind’ zijn gericht op het informeren van (deel)teams.
9. Screening schrijfvaardigheden (Dienst)
Schrijven is communicatie via afgesproken symbolen (letters). Er is sprake van een motorisch schrijfprobleem als een kind wel weet wat hij zou moeten schrijven, maar dit niet of moeilijk leesbaar op papier kan zetten. Motorische schrijfproblemen komen veel voor en hebben vaak een directe relatie met problemen in de fijne motoriek. Onderzoeken bij Nederlandse basisschoolleerlingen wijzen op het voorkomen van problemen bij circa 20% van de kinderen, meer jongens dan meisjes. Zonder behandeling blijven deze schrijfproblemen bestaan en beïnvloeden ze het leerproces, maar ook het sociaal-emotioneel welbevinden (zoals zelfvertrouwen, competent voelen). Daarom is het van belang om, zo vroeg als mogelijk is, valide en betrouwbare meetinstrumenten te gebruiken teneinde de problemen correct en volledig in kaart te brengen en kinderen te kunnen begeleiden.
Opsporen van motorische schrijfproblemen. Inzicht krijgen in schrijfproblemen waaraan geen duidelijke ziektebeeld ten grondslag ligt.
Wanneer de school zich zorgen maakt over de schrijfontwikkeling van een kind, maar niet in staat is om de oorzaak goed te duiden, kan een screening naar de schrijfvaardigheden aangevraagd worden. Na aanmelding wordt in overleg bekeken welke test wordt afgenomen. De testen worden individueel afgenomen.
Het onderzoek vindt bij voorkeur plaats op de school van het kind
Na screening kan besloten worden om schrijftraining bij ‘Hèt Schrijfcentrum’ op te starten. Zie elders in deze gids. Ook ondersteuning/advies bij het maken van handelingsplan (kleine) motoriek behoort tot de mogelijkheden.
10. Schrijftraining aan leerling(en) (Training)
In de dagelijkse praktijk ervaren we dat er een toenemende groep kinderen is die kampt met schrijfproblemen. Binnen ‘Hèt Schrijfcentrum’ is kennis en expertise aanwezig op het gebied van schrijven. Het schrijfproces wordt vanuit onderwijskundig/didactisch oogpunt benaderd met aandacht voor motoriek en schrijfvoorwaarden.
Verbeteren van het handschrift en/of motorische vaardigheid bij leerlingen met een schrijfproblemen. Leerkrachten en ouders krijgen inzicht in het schrijfproces van het kind.
We starten met een intakegesprek met school en/of ouders. Indien de leerling een goed beeld heeft van zijn (on)mogelijkheden, wordt deze in de intake betrokken. In principe vindt een ergotherapeutische screening plaats voorafgaand aan de training, op basis waarvan een advies geformuleerd wordt. Het doel van de training wordt in gezamenlijkheid vastgesteld.
Afhankelijk van de uitkomst van de screening, wordt in overleg het aantal trainingssessies bepaald.
Tijdens het begeleidingstraject vindt terugkoppeling plaats naar leerkracht en ouders middels een leerlingklapper.
Het traject wordt afgesloten met een ergotherapeutische screening op basis waarvan advies voor vervolg gegeven wordt aan ouders en school.
Bij voorkeur op de eigen schoollocatie. Behandeling kan ook op locatie van de Ambulante Dienst plaatsvinden.
De schrijftraining kan ook individueel verzorgd worden.
Voor leerlingen in VO en MBO zal veelal voor een individueel traject gekozen worden, waarbij de leerling inspraak heeft in het proces.
11. Screening algemene motorische vaardigheden (Dienst)
De motorische ontwikkeling verloopt bij kinderen vaak sprongsgewijs. Wanneer is het nodig om je zorgen te maken over deze ontwikkeling? Deze vraag is niet eenvoudig en direct te beantwoorden. Middels de Movement ABC-2 of de Onderwijsgeschikte Motorische Test kan screening op motorische prestaties van het kind plaatsvinden. Bij beide testen wordt objectief de motorische prestaties gemeten in een 1-op-1-situatie. De bijbehorende observatielijst geeft de informatie weer van volwassenen die het kind in zijn dagelijkse omgeving kennen (school en/of thuis).
De test kan enerzijds de motorisch problemen van het kind in de dagelijkse praktijk identificeren, anderzijds een niveaubepaling bieden. Duidelijk wordt of het kind al dan niet tot de risicogroep behoort of dat interventie nodig is.
Beide testen bestaan uit 2 onderdelen:
• De test waarbij het kind opdrachten
moet uitvoeren, verdeeld over de
groepen: handvaardigheid, mikken
en vangen en evenwicht
• De observatielijst die ingevuld
wordt door ouders en/of leer-
krachten waarbij de niet-motorische
factoren die van invloed zijn op de
motorische prestaties in de
dagelijkse situatie worden
beschreven
De testen kunnen worden ingezet voor kinderen van 3-16 jaar.
Na aanmelding wordt in overleg bekeken welke test wordt afgenomen.
Na een intakegesprek met betrokkenen wordt de test afgenomen en vastgelegd op video.
Het onderzoek vindt bij voorkeur plaats op de school van het kind (gymnastieklokaal).